काठमाडौं। मोरक्कोबाट स्पेनको उत्तर अफ्रिकी भूभाग स्युटामा करिब ६० हजार आप्रवासी प्रवेश गरेपछि स्पेनमा ठूलो सीमा संकट उत्पन्न भएको छ। स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार यो भीडका क्रममा कम्तीमा ५७ जनाको मृत्यु भएको छ।
स्पेनका प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजले घटनालाई ‘स्पेनको भौगोलिक सार्वभौमिकतामाथिको उल्लंघन’ भन्दै यसको दोष मानव तस्करी गर्ने आपराधिक गिरोहलाई दिएका छन्।
यस घटनापछि इटालीले स्पेनसँगको युरोपेली सङ्घको सीमा–रहित ‘सेन्जेन’ व्यवस्था अस्थायी रूपमा निलम्बन गरेको छ।
सर्वोच्च अदालतको फैसलापछि बढ्यो भीड
हालै स्पेनको सर्वोच्च अदालतले स्युटा वा मेलिल्ला पुग्ने प्रयासका क्रममा समुद्रमा रोकिएका आप्रवासीलाई तत्काल मोरक्को फर्काउन नपाइने फैसला गरेको थियो।
प्रधानमन्त्री सान्चेजका अनुसार मानव तस्करी गिरोहहरूले यही फैसलाको गलत व्याख्या गर्दै सामाजिक सञ्जालमार्फत ठूलो संख्यामा मानिसलाई स्युटातर्फ आउन उक्साएका थिए।
उनले मोरक्कोका अधिकारीहरूसँग भएको छलफलबाट पनि यही निष्कर्ष आएको बताए।
४८ हजारभन्दा बढी स्वेच्छाले फर्किए
स्पेनी अधिकारीहरूका अनुसार शुक्रबार साँझसम्म ४८ हजारभन्दा बढी आप्रवासी स्वेच्छाले मोरक्को फर्किसकेका छन्।
फर्किएका एक व्यक्तिले रोयटर्ससँग भने, ‘यहाँ आउनु राम्रो होइन। मानिसहरू मरिरहेका छन्। यदि तपाईं अझै आउनुभएको छैन भने, कृपया नआउनुहोस्।’
स्युटा जिब्राल्टर जलघाँटीपारि रहेको स्पेनको भूभाग हो र लामो समयदेखि युरोप प्रवेश गर्न चाहने आप्रवासीहरूको प्रमुख गन्तव्य बन्दै आएको छ।
गर्मीयाममा सामाजिक सञ्जालमार्फत संगठित भएर ठूलो संख्यामा मानिसहरू त्यहाँ पुग्ने प्रयास गर्ने गरेका छन्।
स्युटा र मेलिल्ला मोरक्कोले आफ्नो दाबी गर्ने स्पेनी भूभाग हुन्। यी दुई क्षेत्र अफ्रिकासँग जोडिएका युरोपेली सङ्घका एकमात्र स्थल सीमा पनि हुन्।
सीमा नियन्त्रण विफल भएपछि स्पेनले स्युटा र मेलिल्लामा सेना परिचालन गरेर सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाएको छ।
सहरको जनसंख्याको ७० प्रतिशत बराबर आगमन
स्युटाका प्रमुख हुआन हेसुस भिभासका अनुसार एकैपटक आएका आप्रवासीको संख्या सहरको कुल जनसंख्याको करिब ७० प्रतिशत बराबर छ। स्युटाको जनसंख्या करिब ८३ हजार ६०० रहेको छ।
यद्यपि स्पेनको गृह मन्त्रालयले बिहीबार बिहानदेखि करिब ५० हजार जना मात्र प्रवेश गरेको अनुमान सार्वजनिक गरेको छ।
त्यसैगरी, मेलिल्लामा पनि एकै रातमा ३०० देखि ४००८जनासम्मले सीमा पार गरेको जनाइएको छ।
अधिकांश आप्रवासी युवा पुरुष भए पनि भीडमा महिला, बालबालिका र शिशुसमेत रहेका छन्।
अधिकारीहरूका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा स्युटा प्रवेश गरेका व्यक्तिमध्ये कम्तीमा ७ हजार जना नाबालक छन्।
सामान्यतया आप्रवासीहरूले समुद्रमा धेरै किलोमिटर पौडिएर स्युटा पुग्ने प्रयास गर्ने गरेका थिए। तर यसपटक उनीहरू सजिलै सीमा बारसम्म पुग्न सफल भएका थिए। कतिपय चट्टान हुँदै पैदल गएका थिए भने अधिकांशले समुद्र पार गरेर स्पेनी तटमा प्रवेश गरेका थिए।
त्यस समयमा मोरक्कोका सीमा सुरक्षाकर्मी किन सक्रिय देखिएनन् भन्ने विषय अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन।
बेरोजगारी र असन्तुष्टिले बढायो आप्रवासन
उच्च बेरोजगारी दर रहेको मोरक्कोमा गत वर्ष युवा पुस्ताले रोजगारीका अवसर र सार्वजनिक सेवामा सुधारको माग गर्दै सरकारविरुद्ध प्रदर्शन गरेका थिए।
संयुक्त राष्ट्रसंघको आप्रवासनसम्बन्धी तथ्यांकअनुसार यस वर्ष १५ जुलाईसम्म २,८२६ जना स्युटा र १८१ जना मेलिल्ला प्रवेश गरिसकेका थिए।
यो संख्या अघिल्ला वर्षहरूको तुलनामा धेरै बढी हो। सन् २०२५ मा ९९४, २०२४ मा ४७६ र २०२३ मा ४६७ जना मात्र यी दुई स्पेनी भूभागमा प्रवेश गरेका थिए।
