काठमाडौं, १५ कार्तिक । स्विट्जरल्याण्डको प्रसारणसम्बन्धी उजुरी हेर्ने निकायले फेब्रुअरीमा भएको खेलकुद प्रसारणका क्रममा एक स्थानीय पत्रकारले ‘जियोनिस्ट’ इजरायली बब्सलेडरको ‘मिलानो कोर्टिना शीतकालीन ओलम्पिक’मा सहभागितामाथि प्रश्न उठाउँदै गरेको टेलिभिजन टिप्पणीले भेदभावसम्बन्धी नियमहरू उल्लंघन गरेको जनाएको छ।
हालै जारी गरिएको आफ्नो निर्णयमा ‘रेडियो तथा टेलिभिजनका लागि स्वतन्त्र उजुरी प्राधिकरण’ ले जनाएअनुसार नौ सदस्यीय स्वतन्त्र प्यानलले ५-४ को मतका साथ फेब्रुअरी १६ मा फ्रान्सेली भाषाको सञ्जाल ‘रेडियो टेलिभिजन सुइस’ द्वारा गरिएको प्रसारणविरुद्ध परेका चारवटा सार्वजनिक उजुरीहरूलाई सही ठहर गरेको छ।
बब्सले प्रतियोगितामा इजरायली टोली स्क्रिनमा देखिँदा खेल टिप्पणीकार स्टेफान रेनाले उक्त टोलीका पाइलट एडम जेरेमी एडेलम्यानलाई “पूर्ण रूपमा एक जियोनिस्ट” भनेर टिप्पणी गरेका थिए ।
अल जजिराद्वारा पुष्टि गरिएको एक भिडियोमा रेनाले भने, “एडम एडेलम्यान एक इजरायली खेलाडी हुन् र उनी आफैँले बताए अनुसार, उनी पूर्ण रूपमा एक जियोनिस्ट हुन्।”
इजरायली टोलीको बब्सले अघि बढिरहँदा टिप्पणीकारले थपे, “उनले सामाजिक सञ्जालमा गाजामा भएको नरसंहारको समर्थन गर्दै धेरै सन्देशहरू पोस्ट गरेका छन्।”
“यहाँ ध्यान दिनुपर्ने कुरा क्या हो भने, ‘नरसंहार’ भन्ने शब्द संयुक्त राष्ट्रसंघको जाँच आयोगले प्रयोग गरेको शब्दावली हो। एडेलम्यानका अनुसार, यो सैन्य हस्तक्षेप ‘इतिहासकै सबैभन्दा न्यायपूर्ण र नैतिक युद्ध’ थियो।”
रेनाले यी खेलहरूका दौरान कोर्टिनामा ती खेलाडीको उपस्थितिको आलोचना गरे। उनले भने कि यसले अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिको त्यो निर्णयमाथि “प्रश्न खडा गर्छ”, जसअनुसार “युद्धलाई समर्थन गर्ने गतिविधिहरूमा चाहे सैन्य रूपमा होस् वा सामाजिक सञ्जाल खाताहरू मार्फत संलग्न हुने कुनै पनि खेलाडी प्रतियोगितामा भाग लिन अयोग्य हुन्छन्।”
प्राधिकरणले जनाएअनुसार गाजामा इजरायलले चलाएको नरसंहारकारी युद्धका विषयमा एडेलम्यानले सामाजिक सञ्जालमा दिएका अभिव्यक्तिहरूबारे नै रेनाले पूरै प्रसारण अवधिभर चर्चा गरिरहे।
प्राधिकरणले एक विज्ञप्तिमा भन्यो, “अधिकांश सदस्यहरूले यो निष्कर्ष निकाले कि पहिले नै तयार पारिएको जस्तो देखिने उक्त टिप्पणीले इजरायली खेलाडीलाई उनको राजनीतिक विचारका कारण ओलम्पिक खेलकुदबाट बाहिर राख्नुपर्ने संकेत गर्थ्यो।”
“उनीहरूले के पाए भने, त्यस दिन प्रतिस्पर्धा गरिरहेका अन्य २५ खेलाडीहरूको तुलनामा, यस टिप्पणीले ती इजरायली खेलाडीप्रति कलंकित पार्ने खालको — र त्यसैले भेदभावपूर्ण — सन्देश प्रवाह गर्यो।”
“सदस्यहरूले ठहर गरे कि खेल टिप्पणीकारले इजरायली खेलाडीप्रति असमान व्यवहार गरे, जसले भेदभावविरुद्धको निषेधको उल्लंघन गर्छ।”
प्राधिकरणले जनाएअनुसार, उसले आफ्नो निर्णयको लिखित आधार र आफूले माग गरेका उपायहरूको विस्तृत विवरण पछि कुनै समयमा सार्वजनिक गर्नेछ।
सामान्यतया, जब प्राधिकरणले नियमहरूको उल्लंघन भएको पाउँछ, तब उसले प्रसारण संस्थालाई “थप उल्लंघनहरू रोक्न उपायहरू” अपनाउन र त्यसपछि चालिएका कदमहरूबारे जानकारी दिन निर्देशन दिन्छ।
त्यसबेला, एडेलम्यानले उक्त टिप्पणीलाई “कटु आलोचना” को संज्ञा दिए र आफूले यसलाई रत्तिभर पनि महत्त्व नदिने बताए। स्विट्जरल्याण्डस्थित इजरायली दूतावासले “खुलेआम भएको यस दुरुपयोग” प्रति गहिरो आपत्ति जनाउँदै निर्णायक कारबाही र स्पष्ट माफीको माग गर्यो।
सामाजिक सञ्जालमा व्यापक रूपमा फैलिएलगत्तै कतिपयले आफ्नो वेबसाइटबाट उक्त अंश हटाएका थिए । नौ सदस्यीय प्राधिकरणले रेडियो र टेलिभिजन कार्यक्रमहरूबारे परेका उजुरीहरूमाथि निर्णय लिन्छ र सम्बन्धित कानुनहरूको उल्लंघन भएको छ कि छैन भनी निक्र्योल गर्छ।
उसले भन्यो, “यसमा उपयुक्तता र विविधतासम्बन्धी मापदण्डहरूको पालना, मौलिक अधिकारहरूको सम्मान, अल्पसंख्यकहरूको संरक्षण, तथा हिंसाको महिमामण्डन वा त्यसलाई कम आँक्ने कार्यमाथि रोक लगाउने विषयहरू समावेश छन्।”
प्राधिकरणका निर्णयहरू विरुद्ध सिधै स्विट्जरल्याण्डको संघीय सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न सकिन्छ। रेइनाको टिप्पणीको धेरै खेलप्रेमीहरू र प्यालेस्टिनी समर्थकहरूले प्रशंसा गरे; उनीहरूले इजरायली खेलाडीहरूको निन्दा गर्न आफ्नो मञ्च प्रयोग गर्ने उनको साहसको सराहना गरे।
गाजामा जारी “युद्धविराम” का बाबजुद इजरायलले चलाइरहेको नरसंहारकारी युद्धले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा निन्दा बटुलिरहेको छ। शुक्रबार, संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानव अधिकार उच्चायुक्तको कार्यालयले चेतावनी दिँदै भन्यो कि गाजामा इजरायली सेनाले थप प्यालेस्टिनीहरूलाई विस्थापित गरिरहेको छ र उनीहरूका गतिविधिहरूले ‘जातीय सफाया’ को चिन्ता बढाएका छन्।
इजरायली बब्सले टोली २६ टोलीहरूमध्ये सबैभन्दा अन्तिम स्थानमा रह्यो।
